Blog Maurits Archieven - Clear Horizon

“Old Time”

admin — Mon, 10 Jul 2023 06:15:16 +0000

Della Mae "Old Tïme" workshop

Clear Histories: een blog over countrymuziek

Nr. 7, juli 2023

Een workshop van Della Mae op het Rotterdam Bluegrass Festival

Rotterdam Bluegrass Festival (RBF)

Het Rotterdam Bluegrass Festival is een geweldig en veelzijdig evenement. Een van de leuke dingen van het festival is dat er ook workshops zijn waar ervaren muzikanten hun kennis delen met enthousiaste amateurs. Dit jaar had ik het geluk om bij een workshop te zijn van Della Mae.

Della Mae

Della Mae is een GRAMMY genomineerde, bluegrass/americana- band die alleen uit vrouwen bestaat. Ze spelen de sterren van de hemel. De band is opgericht door fiddle speler Kimber Ludiker. De verdere bezetting bestaat uit (in de figuur van links naar rechts) Celia Woodsmith, mandolinist Maddie Witler, guitarist Avril Smith, bassist Vickie Vaughn. Ze vertelden dat ze ooit 220 dagen per jaar op toernee waren. De laatste jaren doen ze iets rustiger aan en zijn ze nog maar 70 dagen per jaar op pad. Op hun website (zie: links) kun je zien waar ze allemaal te horen zijn. Oefenen doen ze meestal als ze onderweg zijn, ook omdat ze niet echt bij elkaar in de buurt wonen. Dit jaar hebben ze 2 maal opgetreden op het Rotterdam Bluegrass Festival. Hun tweede album, This World Oft Can Be, werd genomineerd voor een Grammy Award voor Best Bluegrass Album tijdens de 56e Grammy Awards in 2014.

Old Time vs Bluegrass

De workshop ging over “Old Time” muziek versus “Bluegrass”. Leuk natuurlijk, want op onze Clear Horizon website staat ook dat wij “Country | Old Time | Americana | Bluegrass” spelen. Wat is dan eigenlijk Old-Time precies?

Kenmerk van Old-Time, zo vertelden ze is dat het hele eenvoudige muziek is. Iedereen moet mee kunnen doen. Eenvoudige teksten, melodieën. Het gaat voor de muzikanten dan ook niet zozeer om de muzikale “performance” maar om het ondersteunen van de dans. De muziek staat ten dienste aan de dans en aan de gemeenschap: iedereen moet mee (kunnen) doen.

Het uitdragen van virtuositeit op het instrument is dan ook niet “zoals het hoort” in de Old-Time muziek. Dit is een verschil met Bluegrass waarbij de coupletten worden afgewisseld met solo’s van dan weer het ene, dan weer het andere instrument. Waar in de Bluegrass het de gewoonte is dat de eerste solo de melodie dicht volgt, en de andere solo’s daar wat meer van afwijken, wordt in Old-Time muziek bij de solo’s nauwelijks afgeweken van de melodie. Eenvoudige improvisaties om de melodie heen. Waar de solo’s in de Bluegrass ook vaak de virtuositeit van de muzikanten laten horen, is dit niet de bedoeling in de Old-Time.

De bas speelt heel eenvoudig (op de 2 en 4) en de “walking bass” is wederom “niet zoals het hoort” in de Old-Time. Speel je viool: vergeet dan alles wat je geleerd hebt over vibrato… die hoort niet thuis in dit soort.

Mandoline

De mandoline moet A-stijl mandoline zijn. Deze heeft een traan-vorm. F-stijl mandolines hebben een sierlijke krul boven het fretboard en een twee punten aan tegenovergestelde zijkant. Deze krul en punten zorgen voor een bepaalde demping binnen het instrument. Hierdoor hebben F-stijl mandolines, naast een chiquer uiterlijk, ook vaak een meer gefocuste toon, dit past beter bij de droge ritmische strums (die veel bij de Bluegrass gebruikt wordt, als begeleiding). De A-stijl is geschikter voor het vullen van een breder frequentiebereik, en wordt zo gebruikt dat de gespeelde noten ook goed te horen zijn (en niet worden afgedempt).

Banjo

Banjo kan alleen als de claw-hammer style wordt gebruikt, niet de “Scruggs-style” die de Bluegrass juist zover heeft gebracht. De clawhammer banjo-stijl, ook wel frailing genoemd, is een methode om de banjo te spelen die zijn oorsprong vindt in de Appalachian-regio van de Verenigde Staten. Het wordt gekenmerkt door een ritmische benadering waarbij de snaren worden aangeslagen met de achterkant van de vingernagel, gevolgd door een neerwaartse slag met de duim. De naam “clawhammer” verwijst naar de klauwachtige vorm van de hand bij het spelen van deze stijl.

Bill Monroe

Vanuit de echte “Old-Time” puristische hoek is er dan ook kritiek op zelfs een Bill Monroe, de vader van de Bluegrass. Hij begon met old-time tunes, maar legde ook de nadruk op zijn (virtuoze) mandolinespel (quote: …). En hij zocht actief de commerciële kant, door hard te werken aan optredens op de radio.

Na wat introductie hebben we daarna onder leiding van Della Mae het lied “ride old buck to water”. Ingestudeerd. Ze deden het eerst een paar keer voor, en in het kleine klaslokaal, met ca 40 mensen publiek klonk dat echt geweldig. Daarna werd het met de hele groep ingestudeerd… Dit lied voldoet aan alle karakteristieken van de Old-Time. Een bekende versie is van de Skillet Lickers. Eenvoudige muziek. Eenvoudige tekst (met veel herhalingen), en iedereen kon meedoen!

REFERENTIES

https://www.bluegrassfestival.nl/en/activiteit/94/music-workshops
https://www.dellamae.com/tour
https://musicallin.nl/blogs/music-all-in-blog/wat-is-de-mandoline-voor-instrument
https://clearhorizon.eu/#GENRE
https://www.youtube.com/watch?v=FJj75gcRiMQ

Maurits de Graaf schrijft in dit blog over de vaak lange historie van countryliedjes en over invloedrijke personen in het country genre.

Het bericht “Old Time” verscheen eerst op Clear Horizon.

Moord ballades

admin — Wed, 12 Apr 2023 04:51:38 +0000

Banks of the Ohio

Clear Histories: een blog over countrymuziek

Nr. 6, april 2023

"De duivel schuilt in ons allemaal"

Je zou het niet verwachten maar het nummer “Banks of the Ohio” is bij het grote publiek bekend geworden door Olivia Newton John. Haar versie van “Banks of the Ohio” stond nummer 6 in de Britse lijsten in 1971 en was maar liefst 17 weken te vinden in de top 50.

Banks of the Ohio is een voorbeeld van een “murder ballad”. Inderdaad gaan “Murder ballads” over een moord, én de straf die de dader van de moord moet ondergaan, en de spijt die hij van zijn daad heeft. Ze zijn al eeuwenlang een onderdeel van de volksmuziek en worden ook wel “Dying Confessions”, of “Hangman songs” genoemd. Ze eindigen met een duidelijke moraal: doe niet wat ik ook heb gedaan, want zie hoe slecht het met mij is afgelopen. Ze worden gekenmerkt door melodieën die blijven hangen, sombere teksten en grimmige beelden. Deze ballades werden gemaakt door arbeiders in drukkerijen en werden verkocht bij de executieplek zelf. De meest gruwelijke ballades verkochten het best, en werden continu herschreven en aangepast zodat ze ook op de volgende gruweldaad van toepassing werden.

De tekst van “Banks of the Ohio” voldoet prima aan deze definitie. Wij, Clear Horizon, hebben twee murder ballads in ons repertoire: “Banks of the Ohio” en “In hell I’ll be in good company”.

Banks of the Ohio

I asked my love to take a walk, to take a walk, just a little walk,

Down beside where the waters flow, down by the banks of the old Ohio.

Refrein: And only say that you’ll be mine, in no others arms entwine,

Down beside where the waters flow, down by the banks of the old Ohio.

I held a knife against her breast, as into my arms she pressed,

She cried, “oh, Willie, don’t murder me, I’m not prepared for eternity.”

I started home ’tween twelve and one, I cried, “my god, what have I done?

Killed the only woman I loved, because she would not be my bride.”

Unprepared to die

In zijn boek “Unprepared to die” achterhaalt Paul Slade de geschiedenis van de Murder Ballad aan de hand van 8 ballades. “Banks of het Ohio” is het zusje van “Knoxville girl” dat voor de eerste keer werd opgenomen door Arthur Tanner in 1927, en dat populair is geworden door de Louvin Brothers. De ik-figuur ontmoet een meisje in Knoxville en brengt een aantal zondagavonden bij haar door. Op een avond gaan ze wandelen, hij vermoordt haar en laat het lichaam achter bij de rivier. De volgende ochtend wordt hij opgepakt en gaat hij levenslang de gevangenis in. De link tussen “Knoxville Girl en “Banks of the Ohio” zit hem in de vrijwel identieke plot.

Geschiedenis

Het verhaal uit “Knoxville Girl” is helemaal teruggezocht. Het is de oceaan overgestoken, en vindt zijn oorsprong in Engeland 1683. Een belangrijke historische bron zijn de verzamelde balladen van Samuel Pepys. Pepys verzamelde meer dan 1800 ballades. Eén van die ballades is “The Bloody Miller” met de volgende introductie: “A true and just account of one Francis Cooper of Hocstow near Shrewsbury, who was a Miller’s servant and kept company with Anne Nichols for the space of two years, who then proved to be with Child by him and being urged by her Father to marry her, he most wickedly and barbarously murdered her”.

Verhaal, woordkeus, rijm en ritme duiden erop dat “The Bloody Miller” de moeder is van “Knoxville Girl”.
Het recyclen van liedteksten was een onderdeel van het vakmanschap van de schrijvers. Oude ballades werden nieuw leven ingeblazen door ze te vermengen met lokale gebeurtenissen. Zo ontstonden er vele concurrerende versies met dezelfde verhaallijn: “The Cruel Miller”, “Hanged Shall I be”, “The Witham Killer”, “Ekefield Town”, “Wexford Girl” om er enkele te noemen.

Waarom?

Veel mensen vragen zich af: waarom in “Banks of the Ohio” dit onschuldige meisje vermoord wordt. Het lied zegt hierover “because she would not be my bride”. In the Knoxville girl is het complexer. Daarin komen de regels “and every Sunday evening, out in her home I’d dwell”. Mogelijk raakte zij zwanger en moest hij met haar trouwen, en wilde hij daar onderuit komen door het uiterste middel.

The Noel Girl

In “Banks of the Ohio” komt de zin voor “Oh Willie don’t you murder me”. Dit is een referentie naar het verhaal van Mary Lula Noel, in 1892 bij de rivier vermoord door haar geliefde, William Simmons. Simmons werd gearresteerd en tot 10 jaar veroordeeld.

Death of Floyd Collins

Mogelijk was Knoxville Girl nooit opgenomen als er niet de hit was geweest van “The Death of Floyd Collins”. Dit lied verhaalt over een jonge man die vastzat in de Kentucky Sand Cave in Februari 1925. Door de populariteit van dit lied, op zoek naar gelijksoortig materiaal, kreeg “Knoxville Girl” van de platenmaatschappij Columbia een tweede kans want Tanner’s eerste versie was door hun 3 weken eerder geschrapt.

Ain’t Going Down to the River

Maar de vrouwen zijn niet altijd slachtoffer en de mannen niet altijd de daders! In de versie van Olivia Newton John is zij de moordenares: “I killed the only man I love / He would not take me for his bride”. Ook leuk is het lied “Ain’t Going Down to the River” waarin zangeres Missy Armstrong erkent dat in teveel liedjes, teveel meisjes vermoord worden aan de oevers van teveel rivieren. Haar boodschap: “Not today Mr. Bluegrass Killer man!”.

Links/referenties

Olivia Newton John – https://youtu.be/GAKJVuEE6lQ
Knoxville Girl – the Louvin Brothers https://www.youtube.com/watch?v=KhMiKeSffns
Knoxville Girl – Arthur Tanner – 78 toerenplaat https://www.youtube.com/watch?v=Qnlzdy4NXDw
Knoxville Girl – Arthur Tanner – https://www.youtube.com/watch?v=udgdbGsnm8U
Paul Slade – http://www.planetslade.com/murder.html
Bloody Miller – http://www.bluegrassmessengers.com/the-bloody-miller–.aspx
Missy Armstrong – I aint’t going down to the river with you https://www.youtube.com/watch?v=5Fshj24wPvk

Maurits de Graaf schrijft in dit blog over de vaak lange historie van countryliedjes en over invloedrijke personen in het country genre.

Het bericht Moord ballades verscheen eerst op Clear Horizon.

Wagon Wheel

admin — Sun, 08 Jan 2023 15:36:53 +0000

Wagon Wheel

Clear Histories: een blog over countrymuziek

Nr. 5, februari 2023

Het nummer “Wagon Wheel” is een van de grootste nummers in de geschiedenis van de countrymuziek. Het is een lied over een lifter die langs de oostkust van de Verenigde Staten – van New England tot Virginia – reist om zich te herenigen met zijn grote liefde. Het countrynummer gaat over de landelijke ervaring van het Amerikaanse leven.

Geschiedenis

Het refrein en de melodie zijn afkomstig van een demo die is opgenomen door Bob Dylan tijdens de Pat Garrett- en Billy the Kid-sessies in februari 1973. Hoewel het nummer nooit officieel werd uitgebracht, kwam het als “Rock Me Mama” terecht op een bootleg-opname. Dylan liet het nummer onafgemaakt achter. Overigens – Dylan leende ook van de geschiedenis. Zo komt de zin “like a wagon wheel” al voor in een nummer uit 1939 van Curtis Jones: “Now roll me over, just like I’m a wagon wheel”.

25 jaar later voegde Ketch Secor, frontman van de Old Crow Medicine Show, de liedteksten toe. Ketch Secor schreef het, toen hij New Hampshire in het noorden van de Verenigde Staten bezocht en heimwee had naar het zuiden. Hij besloot dat het lied moest gaan over iemand die liftend onderweg naar huis was, vol romantische beelden. De tekst van Secor vertelt het verhaal van een man die vanuit New England, via Philadelphia en Roanoke langs de oostkust van de Verenigde Staten reist en in Raleigh, North Carolina belandt, waar hij hoopt zijn geliefde te zien. Old Crow’s definitieve versie van het nummer werd in 2004 uitgebracht en het heeft al bijna 100 miljoen views op YouTube.

De versie van Darius Rucker is echter het populairst. Rucker nam zijn versie van het nummer op in 2013 en werd nummer 1 op de countryradio. Dit was een revolutionaire overwinning voor de authentieke country omdat de old-time fiddle (ook prominent aanwezig in het origineel) hier ook aanwezig was. En liedjes met een fiddle drongen zeer zelden door tot de top 10. De Ierse zanger Nathan Carter nam in 2012 “Wagon Wheel” op en had er een grote hit mee in Ierland.

De tekst

Laten we eens naar de tekst kijken. De tekst vertelt over een reis van New England (in New Hampshire) naar Raleigh. Hieronder zie je het plaatje (met dank aan google maps…).

Heading down south to the land of the pines

I’m thumbing my way into North Carolina
Staring up the road and pray to God I see headlights
I made it down the coast in seventeen hours
Picking me a bouquet of dogwood flowers
And I’m a-hopin’ for Raleigh, I can see my baby tonight

De “land of the pines” refereert aan het feit dat de North Caroline state tree de pine tree (dennenboom) is.

“Pray.. I see headlights” geeft aan dat het liften niet zo goed gaat. Waarschijnlijk is het al donker, de weg is verlaten en hij hoopt koplampen van een auto te zien. Daarvoor ging het wel goed. Het is zo’n 11 uur rijden naar beneden (van New England) naar de grens van North Caroline. Hij heeft er als lifter 17 uur over gedaan en dat is niet slecht!

So rock me momma like a wagon wheel
Rock me momma any way you feel
Hey momma rock me
Rock me momma like the wind and the rain
Rock me momma like a south bound train
Hey momma rock me

Optimistisch is hij al bloemen aan het plukken om ze aan zijn geliefde te geven. Hij moet het gevoel hebben dat hij er al bijna is, want kamperen met een boeket is niet ideaal. De “dogwood flowers”, in het Nederlands “Kornoeljes” bloeien over het algemeen half april in de zuidelijke Appalachen, ongeveer een maand voordat ze dit doen in New England. De bloeiende kornoeljeboom (Cornus florida) groeit overvloedig in de staat North Carolina, van de hoge berggebieden tot aan de kustlijn. Vandaar de dogwood flower sinds 1941 de staatsbloem van North Carolina is.

Dit refrein – woorden en muziek – is door Bob Dylan geschreven voor een film genaamd Pat Garrett and Billy the Kid. Ketch Secor van Old Crow Medicine Show vond dat onvoltooide nummer ‘Rock Me Mama’ op een bootleg-tape van de opnamesessies en schreef de coupletten eromheen om ‘Wagon Wheel’ te maken.

Running from the cold up in New England
I was born to be a fiddler in an old time string band
My baby plays guitar, I pick the banjo now
Oh, north country winters keep a-getting me down
Lost my money playing poker so I had to leave town
But I ain’t turning back living that old life no more

Dit past bij de bloeiende bloemen uit het eerste couplet. April is ongeveer de tijd waarin men aan de kou van het noordoosten kan ontsnappen en warmer weer in het zuiden kan vinden. In het zuiden bloeien de kornoeljes dan al. De “fiddler in een old time string band” is een autobiografische knipoog van de schrijver, Ketch Secor van Old Crow Medicine Show, hij speelt namelijk de old-time fiddle. North Country refereert naar Bob Dylan en zijn nummer ‘Girl from the North Country’. Hij verloor al zijn geld met pokeren. om te ontsnappen aan de mensen die hij geld schuldig was heeft hij de stad verlaten. Sindsdien heeft hij besloten niet meer terug te keren naar deze losbandige levensstijl.

Walkin’ to the south out of Ro-a-nook
I caught a trucker out of Philly had a nice long toke
But he’s a-heading west from the Cumberland gap
To Johnson City, Tennessee
I gotta get a move on before the sun
I hear my baby calling my name and I know that she’s the only one
And if I die in Raleigh at least I will die free

De vriendelijke vrachtwagenchauffeur stopt voor een korte rookpauze. Mijn associatie is dat een “toke” een hashpijp is, maar het woord stond niet in het woordenboek (toke = trek, letterlijk vertaald). Hij komt uit Philadelphia, Pennsylvania, maar stopte in Roanoke, Virginia, een stad langs de Interstate 81 die dienst doet als rustplaats voor vrachtwagenchauffeurs die het zuiden/noordoosten binnenkomen/verlaten. De tekst stelt dat de vrachtwagenchauffeur rijdt in westelijke richting van de Cumberland gap naar Johnson City, Tennessee, reist, maar dat is een geografische onmogelijkheid: Johnson City ligt ten oosten van de Cumberland Gap. Zoals Secor uitlegt: “Ik heb wat aardrijkskunde verkeerd, maar ik zing het nog steeds op die manier. Ik wilde gewoon het woord ‘west’ erin. ‘West’ heeft meer kracht dan ‘oost’. Zoiezo lijkt het niet de kortste route om van Cumberland gap via Roaoke naar Johnson City te rijden…. Op een van de vele websites die over het liedje gaan wordt gesteld dat een correcte versie van de tekst zou moeten worden: “but he’s intending to head west towards the Cumberland Gap via Johnson City, Tennessee,”

No Wagon Wheel, please

Nadat het nummer was uitgebracht, explodeerde het in populariteit, maar alleen onder onafhankelijke / underground / Americana-kringen. Het nummer werd zo gunstig onthaald dat bluegrass- en folkrevivalbands het door het hele land begonnen te spelen. Het werd regelmatig als verzoeknummer aangevraagd. Met het eenvoudige akkoordenschema (couplet en refrein hetzelfde) is het een ideaal nummer om mee te jammen.

Op een gegeven moment ontstond er een terugslag. “Wagon Wheel” werd zo uitbundig gespeeld, en er werd zo vaak om gevraagd, dat men erop uitgekeken raakte. Er werden verboden uitgevaardigd tegen het nummer in bepaalde bars en podia in het hele land. In hipsterbars hingen borden met een verbod op het spelen of aanvragen van het nummer. Zelfs werden er T-shirts verkocht met een wagenwiel op de voorkant met een streep erdoor.

Clear Horizon

Bij Clear Horizon laten we ons niet hierdoor uit het veld slaan. Goede muziek verdient het om gespeeld te worden! Tenslotte is in de top 2000 de top 10 ook al jaren min of meer onveranderd… Door een nieuw arrangement en meerstemmige zang blazen we dit lied – wat in Nederland ook minder bekend is dan in de VS – weer nieuw leven in!

REFERENTIES

De originele Versie van Bob Dylan : https://youtu.be/VNTsYfjBcuQ
De versie van Old Crow Medicine Show: https://youtu.be/1gX1EP6mG-E
De versie van Dariusz Rucker: https://youtu.be/hvKyBcCDOB4
Roll me mama van Curtis Jones: https://www.youtube.com/watch?v=zp99lLMhLIQ
Zie ook: https://www.unitedstatesnow.org/what-is-the-state-tree-of-north-carolina.htm
De betekenis van het liedje volgens Genius: https://genius.com/1844881
Suggestie voor geografisch correcte tekst: http://www.short-humour.org.uk/furtherwritingbyswanmorrison/wagonwheel.htm
Het plaatje met “No Wagon Wheel” komt uit Marty’s youtube video: https://www.youtube.com/watch?v=TVJeLvKLZ4M
Versie Clear Horizon: https://youtu.be/pTjWf2Qm_eQ

Maurits de Graaf schrijft in dit blog over de vaak lange historie van countryliedjes en over invloedrijke personen in het country genre.

Het bericht Wagon Wheel verscheen eerst op Clear Horizon.

De verhalende kracht van Country

admin — Sun, 21 Aug 2022 09:03:24 +0000

De verhalende kracht van Country

Clear Histories: een blog over countrymuziek

Nr. 1, februari 2022

Country vs Pop: De verhalende kracht van Country muziek

Leuk om naar te luisteren is de podcast “Revisionist History” van Malcolm Gladwell. Hierin gaat Malcolm Gladwell op reis naar vergeten geschiedenis. In de aflevering “King of Tears” gaat hij in op de vraag: zijn countrysongs nu droeviger dan popsongs, en waarom dan? Hier moet “Country” geïnterpreteerd worden als de Traditionele Country en Western muziek, van na de jaren 1960.

Old Country, Traditional Country

Bij Clear Horizon richten we ons op Old Country, en niet op de Traditional Country. Kort gezegd: Old Country is de muziek die ontstaan is vanuit de volksmuziek meegebracht door immigranten in de bergstreken van het oosten van Amerika. De muziek heeft Ierse en Schotse achtergronden, en in een typerende klaagzang zijn de heimwee naar een thuisland en het harde leven in de bergen terug te horen. Een goed voorbeeld is: “Man of Constant Sorrow” en als artiesten: de Carter family.

De populariteit van deze traditionele muziek werd ontdekt door ondernemende zakenlieden uit het noorden van Amerika, en dankzij de komst van de grammofoon kwam een winstgevende industrie tot stand. Artiesten schreven nieuwe liedjes, geënt op de stijl van Old Country. Deze muziek uit de jaren 1960s en 1970s was gericht op het leven van de gewone man, in eerste instantie de trucker. Er zijn liedjes over allerlei –meestal serieuze- onderwerpen: moeilijkheden in een relatie, geliefden die uit elkaar gaan, het overlijden van dierbaren, heimwee. Met ‘traditional country’ bedoelt men deze muziek, die in de vroege jaren 60 ontstaan is, met Nashville Tenessee als centrum. Een goed voorbeeld van een ‘traditional country’- artiest is Tammy Wynette, beroemd met het nummer “Stand By Your Man” dat goed past in bovenstaand verhaal. Een tekstfragmentje: “You’ll have bad times, and he’ll have good times/ Doing things that you don’t understand / But if you love him, you’ll forgive him“.

Tammy Waynette

In de “King of Tears” vergelijkt Malcolm Gladwell de ‘traditional country’- muziek met de popmuziek. Hij doet dat aan de hand van de “Sad Songs”. Kampioen van de Sad songs is Bobby Braddock, met 40 jaar in de muziekindustrie en 13 nummer 1 hitsingles. Lid van de Country Music & Nashville Songwriters Hall of Fame. Braddock liet zich inspireren door het stiekem meeluisteren met andermans mobiele telefoongesprekken. (In de begintijd van de mobiele telefoon was dit nog mogelijk.) Beginpunt van Braddocks carrière was het nummer D.I.V.O.R.C.E van Tammy Wynette.
Hierin spelt moeder het woord ‘divorce’ letter voor letter, zodat haar zoon niet kan horen waar de ouders het over hebben. Dit nummer werd een groot succes. Een oefening in het tranen trekken.

Pudding

De thema’s van de country liedjes zijn anders dan van popmuziek. Popmuziek zich op het begin of juist het einde van een relatie en is bedoeld om op te dansen. Country kijkt breder en bespreekt meer onderwerpen. Een onderwerp als: hoe vertel ik mijn geliefde dat ik geen salarisverhoging heb gekregen, leent zich niet voor een popsong. Er is wèl een country song over: Charlie Rich: “Don’t know how to tell her, but I didn’t get that raise in pay today”.

Het onderscheid tussen country en popmuziek is natuurlijk behoorlijk subjectief. Maar het kan objectief gemaakt worden. In “Are Pop Lyrics Getting More Repetitive?” gaat Collin Morris in op de hypothese dat Pop Songs steeds repetitiever worden. Een voorbeeld van een lied met veel herhaling is “Around the world” van Daft Punk. Voor de mensen die het niet kennen: “Around the world” is de volledige tekst van het lied…

De ‘pudding’ website waarop Morris’ artikel staat (zie links) is mooi vormgegeven, en absoluut de moeite van een bezoek waard. Om zijn vraag te beantwoorden analyseert Morris teksten van 15.000 liedjes op de Billboard Hot 100 tussen 1958 en 2017. De eerste vraag is: hoe kun je de hoeveelheid herhaling in een lied objectief maken? Je zou naar het (relatieve) aantal unieke woorden kunnen kijken. Die benadering is net iets te eenvoudig omdat deze geen rekening houdt met de volgorde waarin de woorden staan, en die volgorde maakt uit voor de herhaling. Morris methode om objectief te maken hoe vaak woord- en lettersequenties zich herhalen is om te kijken naar de mate waarin een tekst gecomprimeerd kan worden. Voor de compressie gebruikt hij het Lempel-Ziv algorithme, dat ook wordt gebruikt als je bestanden comprimeert (een .zip file ervan maakt).

Muzikaal

Uit zijn analyse blijkt dat een normale tekst (gemiddeld) 10% gecomprimeerd kan worden. Een gemiddeld lied: 50%. “Around the world” van Daft Punk kan, dat is geen verassing, met 98% gecomprimeerd worden. Verder blijkt consistent dat de liedjes die de top 10 bereikten zich meer herhalen dan de niet-top 10 liedjes in elk jaar van 1960 tot 2015. Dit geeft een recept voor een hit met een top 10 notering: zorg dat er voldoende herhaling in zit!

Kijkend naar de compressie blijkt echter ook dat genre een onderscheidende factor is. Bijvoorbeeld in het jaar 2000 ontstaan er twee clusters van artiesten. Hierbij zien we country en hiphop links (weinig herhaling) en rock/pop aan de rechterkant (veel herhaling). Dit is een van de plaatjes die je kunt maken naar als je naar de pudding website gaat. Hier zien we dat popartiesten als Britney Spears, Michael Jackson, duidelijk rechts, en de country/luisterliedjes van John Denver en Billy Joel links.

Malcolm Gladwell legt hier een link met de droevige liedjes. Volgens Gladwell zijn country liedjes droevig en komen ze emotioneel hard aan, en komt dat doordat de liedjes specifiek zijn “We cry when melancholy collides with specificity”. Misschien heeft het niet eens zozeer met emoties te maken, en zijn country liedjes luisterliedjes, vertellen ze een verhaal en komen daardoor dichtbij een normale tekst. Popmuziek kent ook meer herhaling omdat het bedoeld is op te dansen, en dan is herhaling prettig en de tekst niet belangrijk. Daarnaast stamt popmuziek uiteindelijk af van de blues, en daar zit herhaling in het patroon ingebakken. Logisch dus, dat countrymuziek minder repetitief is dan popmuziek.

En inderdaad: gemiddeld blijken pop-country-hiphop en andere liedjes zich meer te herhalen gemeten over tijd. De mate waarin liedjes op deze manier gecomprimeerd kunnen worden neemt toe over tijd: van iets meer dan 45% in 1960 tot bijna 55% in 2015. De volgende figuur van het werk van Dolly Parton laat zien dat er een duidelijk verschil in herhaling is tussen luisterliedjes als “I will Always Love You” en “Jolene” versus snellere liedjes als “Light of Clear Blue Morning”.

Gladwell stelt dat country minder repetitief is dan popmuziek, en daardoor beter in staat is emotie op te roepen. Dit komt doordat Country muziek zich veel meer richt op een eigen doelgroep met eigen referentiekader, waardoor teksten diep en specifiek kunnen zijn. Terwijl liefhebbers een regenboogcoalitie vormen, zodat muziek om snel te kunnen aanspreken eenvoudig moet zijn. Niet iedereen is het met hem eens. Sterker nog: er is een hele reddit thread gewijd aan kritiek op deze aflevering van Revisionist History. Gelukkig maar. De verassende analyse van Morris, waar Malcolm Gladwell ons op attent maakt, is echter interessant op zichzelf, en maakt verbanden zichtbaar die we anders niet zouden zien!

REFERENTIES

Aflevering the King of Tears van Malcolm Gladwell’s Revisionist History: https://www.pushkin.fm/podcasts/revisionist-history/the-king-of-tears
Uitgebreid overzicht van de geschiedenis van de countrymuziek: https://www.meiguo.nl/americana/muziek/geschiedenis-van-de-countrymuziek/
Sad Songs van Dolly Parton: https://outsider.com/entertainment/music/dolly-parton-her-top-10-most-heartbreaking-songs/
Reddit Thread met commentaar op Revisionist History: https://www.reddit.com/r/RevisionistHistoryPod/comments/6oifm8/s2e6_the_king_of_tears/
Pudding website met Colin Morris Artikel: “Are Pop Lyrics Getting More Repetitive?”: https://pudding.cool/2017/05/song-repetition/
D.I.V.O.R.C.E van Tammy Wynette: https://www.youtube.com/watch?v=7kVgb5aPhDQ
Around the world van Daft Punk: https://www.youtube.com/watch?v=K0HSD_i2DvA

Maurits de Graaf schrijft in dit blog over de vaak lange historie van countryliedjes en over invloedrijke personen in het country genre.

Het bericht De verhalende kracht van Country verscheen eerst op Clear Horizon.

Lonestar – over de betekenis van stenen

admin — Mon, 25 Apr 2022 10:06:49 +0000

Clear Histories: een blog over countrymuziek

Nr. 3, mei 2022

Lonestar - over de betekenis van stenen

Lonestar is een nummer van de CD Come Away With Me (2002) van Norah Jones. Het is geschreven door haar partner in die tijd: Lee Alexander. Waarover gaat dit bedrieglijk eenvoudige nummer precies? Gaat het over iemand die wil dat de eenzame ster op hem of haar gaat schijnen. En die een steen naar de onbereikbare ster toegooit om contact te krijgen?

Mogelijk is dit een lied over heimwee. Iedere staat in Amerika heeft een bijnaam. Zo heet Florida “the Sunshine state”. Texas — de op twee na grootste staat — wordt ook de “Lonestar state” genoemd. Bij de afscheiding van Texas van Mexico (waarvan de vlag twee sterren heeft), ging Texas met één ster verder.

Lonestar, where are you out tonight?
This feeling I’m trying to fight
It’s dark and I think that I would give anything
For you to shine down on me

How far you are I just don’t know
The distance I’m willing to go
I pick up a stone that I cast to the sky
Hoping for some kind of sign

Texas

Norah Jones groeide op in Texas, en studeerde jazz aan de Universiteit van Noord-Texas. In haar tweede jaar ontmoette ze twee songwriters uit New York: Jesse Harris en Richard Julian. Zij moedigden ze haar aan om naar Manhattan te verhuizen. Na haar aankomst in 1999 ging Jones deel uitmaken van de singer-songwritingscene in de Manhattan. The Living Room is daar de plek waar de muzikanten bij elkaar komen en Harris en Julian introduceerden haar bij veel muzikanten. Hieruit ontstond de “Handsome Band”, haar begeleidingsgroep die Norah omschrijft als ‘familie’. Ondanks de nieuwe familie, kun je uit dit nummer opmaken dat ze de Lonestar-staat erg mist. Misschien vraagt ze om een teken of ze in New York moet blijven of terug moet gaan Texas.

Midden op de weg

Het open karakter van de tekst, en dan met name de regel: “I pick up a stone that I cast to the sky – Hoping for some kind of sign”, doen me erg denken aan de steen in het gedicht “Midden op de weg” van Carlos Drummond de Andrade:

Midden op de weg/ No meio do Caminho (vert: August Willemsen)

Midden op de weg lag een steen
lag een steen midden op de weg
lag een steen
midden op de weg lag een steen.

Nooit zal ik die gebeurtenis vergeten
in het leven van mijn zo vermoeide netvliezen.
Nooit zal ik vergeten dat midden op de weg
lag een steen
lag een steen midden op de weg

Het gedicht No Meio do Caminho werd voor het eerst gepubliceerd in juli 1928, en veroorzaakte controverse vanwege de eenvoud en de vele herhaling. Maar het nodigt uit om na te denken over zijn betekenis. Is dat ‘midden van de weg’ nu ruimtelijk bedoeld, met links en rechts de randen, of in tijd – en staat de dichter halverwege zijn leven met de randen voor en achter hem? Zijn de stenen obstakels of problemen die mensen op hun levensweg tegenkomen? In het Portugees bevat het woord steen (pedra) dezelfde letters als het woord verlies (perda). Is dit toeval? De steen uit het nummer Lonestar gaat hiermee zijn eigen leven leiden.

In ieder geval vind ik Lonestar is een mooi gestileerd nummer over een verlies of onbereikbaar verlangen. Iedereen kan er zijn eigen betekenis aan geven. De steen die omhoog de lucht in wordt gegooid kan weer naar beneden komen en daarmee de steen worden die midden op de weg ligt. Als de steen naar beneden komt, want misschien is de “kind of sign” wel dat de steen níet valt.

Onbereikbaar verlangen

In ieder geval vind ik Lonestar is een mooi gestileerd nummer over een verlies of onbereikbaar verlangen. Iedereen kan er zijn eigen betekenis aan geven. De steen die omhoog de lucht in wordt gegooid kan weer naar beneden komen en daarmee de steen worden die midden op de weg ligt. Als de steen naar beneden komt, want misschien is de “kind of sign” wel dat de steen níet valt.

REFERENTIES

Norah Jones – Lonestar Lyrics | Genius Lyrics — https://genius.com/Norah-jones-lonestar-lyrics?msclkid=49ac1d71bee511ec84ebd029cc27fe8e

“Norah Jones – Lonestar Lyrics | AZLyrics.com”)

Midden op de weg lag een steen – gedicht van Carlos Drummond de Andrade – https://www.dbnl.org/tekst/_ras001197201_01/_ras001197201_01_0038.php (“Het toeval is overal – Trouw”)

No Meio do Caminho tinha uma pedra — http://ronaldruseler.nl/wp-tekst/carlos-drummond-de-andrade-no-meio-do-caminho/

Gedicht No Meio do Caminho door Carlos Drummond de Andrade: analyse en betekenis, https://nairaquest.com/nl/topics/3680-poem-no-meio-do-caminho-by-carlos-drummond-de-andrade-analy.

Maurits de Graaf schrijft in dit blog over de vaak lange historie van countryliedjes en over invloedrijke personen in het country genre.

Het bericht Lonestar – over de betekenis van stenen verscheen eerst op Clear Horizon.

Sixteen Tons

admin — Sun, 06 Mar 2022 15:36:56 +0000

Sixteen Tons

Clear Histories: een blog over countrymuziek

Nr. 2, maart 2022

De arbeidsomstandigheden in de kolenmijnen

Sixteen Tons

Toen het mijnen van steenkool met de hand gebeurde, was het laden van 16 ton steenkool een ontgroeningsritueel voor nieuwe medewerkers. Het ging erom de steenkool in vrachtwagens of lorries te krijgen. Normaal gesproken stond er 8 of 9 ton voor een dag hard werken, maar de net aangenomen medewerker moest 16 ton laden op zijn eerste dag. De andere laders hielpen hem dan niet, maar hielden vooral in de gaten of dit lukte…
Laten we eens verder kijken naar de tekst van het lied Sixteen Tons. Bekend geworden door Merle Travis al wordt zijn auteurschap betwist. Daarover later meer…

Sixteen Tons
Some people say a man is made outta’ mud
A poor man’s made outta’ muscle and blood
Muscle and blood and skin and bones
A mind that’s a-weak and a back that’s strong

You load sixteen tons, what do you get?
Another day older and deeper in debt
Saint Peter don’t you call me ‘cause I can’t go
I owe my soul to the company store

“A poor man’s made out of muscle and blood”

Het werk in de mijnen was zwaar en gevaarlijk. Niet alleen zwaar voor de rug en de spieren, maar ook vanwege de slechte ventilatieomstandigheden, waardoor huid- en voetinfecties veel voorkwamen. Daarnaast liep de mijnwerker het risico de gevreesde pneumoconiose (zwarte longziekte) op te lopen. De dagen waren lang en de mijnen donker. Alleen de fysiek sterksten konden de werkomstandigheden verdragen.

“Another day older and deeper in debt”

De betaling was minimaal. Werknemers kregen als loon geen contant geld uitbetaald. Ze werden betaald met wat een “scrip” werd genoemd, een tegoedbon voor de bedrijfswinkel. In de door het bedrijf gerunde winkel moesten arbeiders en hun families hun spullen kopen. Deze vorm van uitbuiting was gangbaar in de industrialisatieperiode van de 18e en 19e eeuw. Misschien wel het meest ontmoedigende aspect van deze gedwongen winkelnering was dat het de arbeiders onmogelijk maakte om te sparen.

“I owe my soul to the company store”

Gezinnen en arbeiders woonden vaak in appartementsgebouwen van het bedrijf. Op het loon van de mijnwerker werden huur (en verwarmingskosten) ingehouden. Ter verhoging van de bedrijfswinst werden deze kosten van levensonderhoud overdreven. Ook de prijzen van de verbruiksartikelen uit de bedrijfswinkel waren hoog. Dat wat het tegoed niet dekte kon daarom op krediet worden gekocht. Veel mijnwerkerfamilies bouwden zo een schuld op die groter was dan hun wekelijkse loon. Zo ontstond al snel een neerwaartse spiraal, waarbij de kredieten iedere maand verder opliepen. Het was een gat waar ze zichzelf nooit uit konden graven. Schuldenaars en hun families waren gebonden aan een leven van dienstbaarheid totdat de schuld was betaald. In de Verenigde Staten hield dit systeem stand totdat stakingen er een eind aan maakten.[1] In Nederland was de gedwongen winkelnering de aanleiding voor een grote staking van veenarbeiders. In 1906 werd er een einde aan gemaakt in Nederland.

[1] Volgens de West Viriginia Historical society mochten de arbeiders zelf besluiten hoe ze hun loon wilden ontvangen: als contant geld, of als tegoedbon. Bovendien hadden ze alternatieven: de postorderbedrijven, en was de bedrijfswinkel (als transportkosten werden meegenomen) wel degelijk voordeliger. Zie: https://www.steynonline.com/4434/sixteen-tons

George Davis of Merle Travis?

Er doen verschillende verhalen de ronde over de oorsprong van het lied. Meestal wordt het toegeschreven aan Merle Travis –zelf afkomstig uit de mijnstreek Muhlenberg County in Kentucky. Het initiatief voor het lied lag bij Capitol records. Dankzij Woody Guthrie en Burl Ives werden in de jaren 1940 Amerikaanse folksongs heel populair. Travis groeide op tussen mijnwerkers. Zijn vader speelde banjo, Merle speelde gitaar. Aan Merle Travis werd gevraagd ook een “folksong” te schrijven. Hij baseerde zich daarbij op uitspraken van zijn vader “I can’t afford to die. I owe my soul to the company store” en een brief van zijn broer: waaruit de regel “another day older and deeper in debt” kwam. Het werd later uitgebracht op Capitol’s LP “Folk Songs From The Hills” uit 1947. Vrijwel meteen was het nummer controversieel vanwege het “pro-communistische karakter”. Sommige radiostations kregen advies van de FBI om Travis’ platen niet af te spelen, omdat ze hem als een ‘communistische sympathisant’ beschouwden. In 1955 is het heel populair geworden in versie van Tenessee Ernie Ford.

Het auteurschap van Merle Travis wordt echter betwist: ook George Davis “de zingende mijnwerker uit Hazard” claimt het lied in de jaren 1930 te hebben geschreven. Oorspronkelijk zou het lied Nine to Ten Tons als titel hebben gedragen. Deze claim is wat lastig te onderbouwen, omdat er anders dan de opname uit 1966 (dus ruim na het verschijnen van Sixteen tons), geen opgenomen versie is. George Davis werkte al in de kolenmijnen sinds zijn 13^e. Nadat hij zijn arm bezeerde bij een mijnongeluk, concentreerde hij zich op het schrijven van liedjes over de problemen van de arbeiders. Zijn album uit 1967 heet dan ook “When Kentucky Had No Union Men”. George Davis werd als zanger en disc-jockey heel populair. Volgens hemzelf heeft hij het lied Sixteen Tons geschreven, en heeft Merle Travis een paar regels veranderd en het auteurschap geclaimd. Wellicht zijn beide verhalen met elkaar te verenigen doordat (een deel) van Sixteen Tons misschien als lied bekend was als folklore, en dat beide zangers er hun eigen bewerking van hebben gemaakt?

Verhaal

Hoe het ook zij, Sixteen Tons is een mooi lied, geschreven als een “folk song”, over de zware arbeidersomstandigheden van de mijnwerkers. Het beste is er gewoon naar te luisteren en te genieten van de puntige quotes en de krachtige beeldspraak.

Links en referenties

Algemene achtergrond https://cccmines.wordpress.com/2019/04/04/sixteen-tons/
Tenessee Ernie Ford – versie https://www.youtube.com/watch?v=Joo90ZWrUkU&t=77s
Merle Travis-versie https://www.youtube.com/watch?v=5pfVvqLM_e4
George Davis – versie https://www.youtube.com/watch?v=a56KZKMq_qM&t=3s
https://www.ernieford.com/sixteen-tons

Maurits de Graaf schrijft in dit blog over de vaak lange historie van countryliedjes en over invloedrijke personen in het country genre.

Het bericht Sixteen Tons verscheen eerst op Clear Horizon.

Jolene als ultieme “other woman song”

admin — Mon, 07 Feb 2022 06:35:34 +0000

Jolene - als ultieme “other woman song”

Clear Histories: een blog over countrymuziek

Nr. 1, februari 2022

Hallo dames! Heeft de man hier ook nog iets te zeggen?

Country muziek is een wereld op zich. En van oudsher vooral een mannenwereld. Het is de muziek die vroeger het wispelturige leven van de arbeider begeleidde. Zo zingt Charlie Rich: “Don’t know how to tell her, but I didn’t get that raise in pay today” uit “Life’s little ups and down”. Of het nu gaat over de gemiste loonsverhoging, banen die zo weinig betalen dat je iedere dag dieper in de schulden komt, of de drang om op stap te gaan om je te bezuipen: je kunt het zo gek niet bedenken of er is een liedje over.

Cheating Songs

Een hele eigen categorie is die van de Cheating Songs. Liedjes waarin de man zich beklaagt over de vrouw die hem bedriegt. Er zijn er duizenden van. Voorbeelden zijn: “Your cheating hart” en “Who’s cheating who”, en wat humoristischer: “Gonna sleep with one eye open from now on”. Er is zelfs een Top 20 Country Songs About Cheating. (Zie de links onderaan dit stukje).

Binnen de sectie Cheating Songs is wéér een subcategorie: die van The Other Woman songs. Hierin zingt de ene vrouw de andere vrouw toe. De vrouw die op het punt staat haar man af te pakken. “Blijf van mijn man af anders…”. Dat belooft niet veel goeds, en het kan er dan ook hard aan toe gaan: “You ain’t women enough to take my man”, of: handen thuis, anders maak je kennis met “fist city”. De toon is kwaad, gemeen, en er wordt gedreigd met fysiek geweld.

Ander perspectief

Maar Dolly, op het eerste oog de ultieme vrouw, introduceert met “Jolene” een heel ander perspectief. De verteller in het lied ziet de andere vrouw niet als tegenstander, maar spreekt de andere vrouw aan met haar naam! Een revolutie! Jolene wordt niet zwartgemaakt, geen scheldwoorden, geen dreigementen. Integendeel, juist haar schoonheid wordt uitvoerig bezongen: haar, huid, ogen, glimlach en stem. De verteller smeekt de prachtige Jolene, om haar man niet af te pakken “Please don’t take my man.” In het laatste couplet stelt Dolly zich zelfs het kwetstbaarst op: “My happiness depends on you”.

De man heeft niets in te brengen

En de man in het verhaal? Die staat erbij en luistert ernaar. Op geen enkel moment heeft de man ook maar iets in te brengen in wat er hierna gaat gebeuren. De vrouwen regelen het wel. Een artikel van Nadine Hubbs gaat nog verder. Wat als de verteller en Jolene er na afloop van het lied de man opzij schuiven en er met elkaar vandoor gaan? Of een driehoeksrelatie? Nadine Hubbs stelt dit voor als vierde couplet:

I am glad I held that talk with you, glad we met in person to
That place you took me to was quite a scene,
It’s true that my man found you first- but you’ve awakened such a thirst,
Now you’re the only one for me Jolene,
Jolene, I am begging you to forget about that man… (etc)

Muzikaal

Muzikaal heeft Jolene niet de harde klank van “Fist City” of “You Ain’t Woman Enough.” “Jolene” zet akoestische elementen op de voorgrond. Het lied gebruikt de dorische mineurmodus die zo kenmerkend is voor de Appalachian ballad. Elke strofe is op dezelfde muziek gezet, en het is opvallend dat het lied met het refrein begint. Parton schreef “Jolene” en nam het op in 1973, begin 1974 kwam het op nummer 1 in de country-hitlijsten. Sindsdien heeft “Jolene” vele levens gehad als covernummer, opgenomen door een breed scala aan artiesten in een heel veel stijlen.

Dolly Parton zegt zelf in haar boek “Songteller” dat het lied gemaakt is voor een fan, die vroeg om haar handtekening, waar ze dan “voor Jolene” bij moest zetten. Toen wist Dolly al dat ze met die naam een lied moest maken. Maar waar moest het over gaan? Destijds vond ze dat haar man nèt iets te vaak naar de bank ging, en hun grap was dat hij viel op een dame achter de balie. Dat werd het verhaal achter het liedje. Jolene en “I will always love” zijn misschien wel op dezelfde avond geschreven: ze staan op dezelfde casettetape.

“Jolene” is uitzonderlijk onder de country liedjes. Knap om in twee minuten en veertig seconde een heel verhaal te vertellen. Kwetsbaar, met grote emotionele impact en blijvende populariteit.

REFERENTIES

See Hubbs, Nadine. ““Jolene,” Genre, and the Everyday Homoerotics of Country Music: Dolly Parton’s Loving Address of the Other Woman.” Women and Music: A Journal of Gender and Culture, vol. 19, 2015, p. 71-76. Project MUSE, doi:10.1353/wam.2015.0017.
https://www.wnycstudios.org/podcasts/dolly-partons-america/episodes
https://www.meiguo.nl/americana/muziek/geschiedenis-van-de-countrymuziek/
https://www.liveabout.com/top-country-music-cheating-songs-933546
https://countryqueer.com/news/exclusive-preview/exclusive-video-taking-jolene-all-the-way/
Dolly Parton, Robert K. Oermann Dolly Parton, Songteller: My Life in Lyrics (2020). ISBN 9781529349795
Robert Dimergy, Bruno MacDonald, 1001 Songs you must hear before you die (2017), ISBN 9781844039876

Maurits de Graaf schrijft in dit blog over de vaak lange historie van countryliedjes en over invloedrijke personen in het country genre.

Het bericht Jolene als ultieme “other woman song” verscheen eerst op Clear Horizon.